Kimlerin mezarı

Tarihimizin en büyük işçi katliamında hayatını kaybedenlerin anısı önünde kederle, saygıyla, utançla eğiliyor, yaralılara şifa diliyorum. Başınız, başımız sağ olsun. “ARTIK YETER!” deme şansımız adına, daha önce söyleyemediklerimizi, yapamadıklarımızı affedin. Biliyorum, ‘bu akan son kan olsun’, demek bile, iyi niyetli bir temenni olsa da, sizlere haksızlık, ama sanırım, bir cümlelik soluğunuz kalsaydı, böyle derdiniz: BU SON KAN OLSUN!

Bu coğrafyadaki korkunç sömürünün, yoksulluğun, iktidar—sermaye ilişkilerinin yeni farkına varmış, hayatımızın her hücresine sinmiş etiksizliği, vicdansızlığı, insan harcama alışkanlığını ancak şimdi görmüş gibi yapan yazılardan birini yazmak istemezdim. Ama ancak sayıların kupkuru dili, acımasız mesafesi, bizim korkunç gerçeğimizi, biraz olsun görünür kılabilir.
*Soma’da 2011—13 yılları arasında 20 işçi hayatını kaybetti. UYAR Madencilik tarafından 2003’te kiralanan Darkale Ocağında kaza sayıları: 238 (2011), 255 (2012)

* TEDAV Raporu, 1991—2008 yılları arasında çalışma koşulları nedeniyle hayatını kaybeden madenci sayısını, 2554 olarak veriyor. ‘İş göremez’ hale gelenler, 13087 kişi. Türkiye, Fas, Brezilya, Zambiya’nın da dahil olduğu 28 ülkenin imzaladığı ILO Sözleşmesi’ni 19 yıldır imzalamıyor.

* Türkiye, ‘ölümlü iş kazalarında’ Avrupa birincisi, dünya üçüncüsü… İSİGM raporuna göre, 2014’ün ilk 4 ayında, 396 işçi iş cineyetleri sonucu yaşamını yitirdi, 17’si çocuktu.

* ‘Bunlar olağan şeylerdir. Literatürde ‘iş kazası’ denilen… (R.T. Erdoğan)
* Türkiye’de, 2008 verilerine göre, ABD’nin tam 361, Çin’in hemen hemen altı katı madenci ölüyor. (Üretilen milyon ton kömür başına düşen ölüm sayısı hesaplanmış.)
* ‘5 yıldır, günlüğü 55 liraya çalışıyorum. Tedbir yok o ocakta, sığınma cebi yok.’ ‘Burası köle kampı. Bir vardiyada 700 civarında madenci çalışır. Her kolun sorumlusu çıkan kömüre göre prim alır.’ ‘On gün önce yangın alarmı verilmişti, dikkate alınmadı.’ ( Somalı madenciler)
* TKİ, kömürün tonunu 130—140 dolara mal ederken, Alp Gürkan rödovans payı dahil, 23.8 dolara çıkarma taahhüdü verdi.
* ‘Tuvaletleri b. götürüyor, tuvalet kağıdı yok. Soyunma odaları perişan.’ (Gazeteci izlenimi)

* Neden 100 dakika temiz hava sağlayan oksijenli ferdi koruma maskeleri yoktu?’… ‘Bir buçuk kilometreyi 45 dakikada yürüyemezler’… ‘Hiç bu kadar çok ölüyü bu kadar dar alanda görmemiştim’… ‘İlk kurtarma ekibinden mahsur kalanlar, yangında ölenler oldu.’
* ‘Hayatta kalanlar, aklını kullananlar’ (İzmir vali yardımcısı)
* Uzmanlar yangına yol açabilecek birikimin ancak 4 ayda oluşabileceğine dikkat çekti.

* ‘Bunlar tevatür! Olayda ihmalimiz yoktur. Kaza 2—3 ay sonra olsaydı, bu facia olmazdı’… ‘Bizde çocuk işçi çalışmaz, C. Yıldız 19 yaşındaydı.’ (Şirket yönetimi) C. Yıldız üç yıldır ocakta çalışıyordu.

* ‘Yaralar sarılır, gereken yapılır.’ (R.T. Erdoğan)
* ‘Bir arkadaşımı ayıltmaya çalıştım, takatim yetmedi. Kurtaramadım”… ‘O çıkışa yakındı, oğlu için indi aşağı!’… ‘Sekiz buçuk saat cesetlerin üzerinde süründüm’… ‘Ölüleri alamadan çıkıyoruz. Belki üç yüz, belki beş yüz arkadaşımız yerin altında’… ‘Daha naaşları alamadan, bize belge imzalatıyorlar’… ‘Üç arkadaş boruyu kırıp oksijen almaya çalıştık. Bizim ekipten dört kişi çıktı yukarı’… ‘Çok şükür, oğlumun cenazesine kavuştum!’… ‘25 yaşında, 5 yıldır madende çalışıyordu. Daha haber yok’… ‘kardeşimi bulabilmek için 50—60 cesede bakmak zorunda kaldım.’

* Yeraltında kaç kişi var? (İlk günden beri yanıtlanmayan soru!) ‘Artık ölmek istemiyoruz.’ (Tuzla tersanesi işçileri)… ‘Neden hep biz ölüyoruz?’ (Madenci aileleri)… ‘Ölü soyucular, kazmalar!’ (AKP’li vekil)… ‘Başbakana yuh çekersen, tokatı yersin! İsrail dölü!’ (R.T. Erdoğan)… YUH! Siz kimin, kimlerin mezarı üzerinde böyle naralar, tokatlar, tekmeler savuruyorsunuz? By Özgür Gündem